Filosoferen begint altijd met een vraag.
Bij het filosoferen breng je twee vormen van denken samen: creatief en analytisch denken. Je onderzoekt samen met anderen een interessante vraag of kwestie, door te bekijken hoe het zou kunnen zijn. De mogelijkheden die je bedenkt, onderzoek je dan kritisch: klopt het?
Filosoferen levert niet altijd een antwoord op, maar het geeft wel inzicht. Soms komen er meer of nieuwe vragen naar boven, die je dan weer kunt onderzoeken. Dat doe je door logisch na te denken, te redeneren, te vergelijken, door ideeën te testen of het tegengestelde te onderzoeken.

Filosoferen; begrijpen en begrepen worden.
Filosoferen kan met kinderen in elke groep, in iedere school. Door te filosoferen ontwikkelen kinderen een onderzoekende houding, leren ze (beter) naar elkaar te luisteren en vooral om dóór te vragen. Tijdens het filosferen proberen de kinderen samen, met elkaar een kwestie zo veel mogelijk te verhelderen. Daarin ligt het verschil met een discussie, waarin het er eerder om gaat je gelijk te halen of anderen te overtuigen.

Waar gaat het over?
Over alles wat je de moeite waard vindt om te onderzoeken. Iedere kwestie waarvan je denkt: hoe zit dat nu eigenlijk? Het gaat om bestaansvragen, en vaak ook om morele vragen, over wat goed en is wat slecht. Vragen waarop geen eenduidig antwoord is. Ook kun je filosoferen over vanzelfsprekendheden; een vraag is nooit te groot of te klein. Je kunt eigenlijk over alles filosoferen. Alles waarvan je denkt: hoe zit dat nu eigenlijk?

Hoe pak je het aan?
Om het overzichtelijk te houden, is het goed om uit te gaan van een gezamenlijke inleiding: een activiteit, een film, een verhaal of gedicht, een bezoek aan theater of museum. Het onderzoek kan ook ontstaan uit een spontane vraag, door een krantenartikel of naar aanleiding van een gebeurtenis thuis of op school. Goed lesmateriaal helpt om lijn en regelmaat aan te brengen in het filosoferen. Onderzoek wijst uit dat het dan het meeste oplevert.

Zien?
Op de Lorentzschool in Leiden zijn er tijdens het project Ontmoeten zes filmpjes gemaakt waar je kinderen kunt zien filosoferen. Klik hier voor de YouTubelinks